ChatGPT Bir Yılda Ne Kadara Mal Oldu? Yapay Zekanın Gizli Ekonomisi
ChatGPT ücretsiz görünse de arkasında milyarlarca dolarlık maliyet var; bu yük büyük ölçüde yatırımcılara ve çevreye yansıyor.
Şu an ChatGPT'ye bir şey sorduğunda ne hissediyorsun? Hızlı, pratik, üstelik ücretsiz. Sihir gibi bir şey. Ama o sihrin perdesinin arkasında devasa bir makine dönüyor ve bu makinenin faturası düşündüğünden çok daha ağır.
Rakamlarla başlayalım
OpenAI, 2024 yılında yalnızca çıkarım süreçleri yani modelin sana yanıt ürettiği anlık işlemler için yaklaşık 3,8 milyar dolar harcadı.Buna eğitim maliyetleri, sunucu kirası ve personel giderleri eklendiğinde tablo daha da sertleşiyor. OpenAI yalnızca sunucu kiralamak için 14 milyar dolarlık bütçe ayırmıştı. Geliri ise 2024'te yaklaşık 4 milyar dolar civarındaydı. Yani şirket kazandığından çok daha fazlasını harcadı. 2024 yılı boyunca OpenAI yaklaşık 5 milyar dolar zarar etti.
Bu paradoksu bir düşün: dünyanın en çok konuşulan teknoloji şirketi, her geçen gün daha fazla kullanılıyor ve her geçen gün daha fazla para kaybediyor.
Peki bu kadar para nereye gidiyor?
Cevabın büyük kısmı elektrikte yatıyor.
Tek bir ChatGPT isteği, bir Google aramasından 10 kat daha fazla elektrik tüketiyor. Kulağa abartılı geliyor ama rakamı büyüt: ChatGPT'nin günde yüz milyonlarca sorgu aldığını düşünürsen, biriken enerji tüketimi kıtaların elektrik faturasına denk gelmeye başlıyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre 2026'ya kadar veri merkezlerinin enerji tüketiminin iki katına çıkması bekleniyor ve bu rakam Almanya'nın yıllık enerji tüketiminin neredeyse iki katına denk gelecek.
Enerji yetmiyor, bir de su var
Yapay zeka veri merkezleri ortalama 20 sorgu için yarım litre su harcıyor. Bu su soğutma sistemlerinde buharlaşıyor. Görünmez, sessiz ama sürekli akıyor. Küresel yapay zeka talebinin 2027 yılına kadar 6,6 milyar metreküp su tüketmesi bekleniyor; bu miktar Danimarka'nın toplam yıllık su çekimini aşıyor.
Bütün bunların yanında teknoloji şirketleri bu açıkları kapatmak için alışılmadık arayışlara giriyor. Microsoft, atıl bir nükleer santrali yeniden devreye almak için 20 yıllık anlaşma imzaladı. Google ise küçük modüler reaktörler kurmak üzere bir nükleer enerji şirketiyle anlaştı. Yani yapay zekanın enerji ihtiyacı o kadar büyük ki, onlarca yıldır kapatılan nükleer santraller yeniden açılıyor.
Peki neden bu kadar pahalı?
Çünkü yapay zekanın "düşünmesi" gerçek anlamda enerji gerektiriyor. GPT-4'ün bir trilyondan fazla parametreye sahip olduğu tahmin ediliyor. Bu parametreler dünya genelindeki veri merkezlerinde binlerce güçlü çip üzerinde eş zamanlı çalışıyor. Sen bir cümle yazıp enter'a basıyorsun; arka planda ise dev bir hesaplama makinesi devreye giriyor.
Asıl soru şu: bedavaya kullandığını sandığın bu teknolojinin gerçek faturasını kim ödüyor?
Kısmen yatırımcılar ödüyor, kısmen gezegenimiz. Karbon ayak izi, su tüketimi, nükleer enerji anlaşmaları... Bunların hiçbiri arama çubuğunda görünmüyor. Ama hepsi gerçek ve hepsi büyüyor.
Bir sonraki soru sorduğunda bunu da düşünebilirsin.
Kaynaklar:
Teknoblog — OpenAI Microsoft'a 2024'te 493 Milyon Dolar Ödedi
Türkiye Gazetesi — ChatGPT'ye Soru Sormanın Maliyeti
Nefes.com.tr — ChatGPT Ne Kadar Enerji Tüketiyor?
Cumhuriyet — OpenAI'ın Son 1 Yılda Kazandığı Gelir
Ensonhaber — Tek Bir ChatGPT Sorgusu Ne Kadar Enerji Tüketiyor?