Garip Akımının Öncüsü
BİR GARİP ORHAN VELİ
Evet hepimiz Orhan Veli'yi bu dizileriyle tanıdık kimimizde şiirini bilip hala adını bilmemekteyiz. Gelin hep beraber Orhan Veli'nin hayatına ve edebi yaşamına bakalım.
Orhan Veli Kanık kullandığı mahlasıyla Mehmet Ali Sel olarakta tanınmıştır. 1914 yılında Fehmi Bey ve Nigan Hanım'ın ilk çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Lise öğrenimine Galatasaray Lisesi'nde devam etmiş ancak daha sonra babasının isteği üzerine Ankara Erkek Lisesi'ne geçiş yapmıştır. Hepimizin beğenerek okuduğu o şiirler aslından uzun bir emeğin karşılığında çıkmıştır.
İlkokul sıralarında yazma merakı oluşmuş daha sonra edebiyat öğretmeni Ahmet Hamdi Tanpınar'ın öğütleriyle beraber ilerlemiştir. İlk şiirlerini aruz vezniyle kaleme alan şairimizin daha sonra şiirlerinin eski ve yeni olmak üzere iki döneme ayrıldığını görüyoruz . Garip akımının öncüsü olan Orhan Veki'nin şiir hakkında düşüncelerini şu cümleyle bize aktarmıştır.:
"Şiir ihtilalcidir."
Bu söylediği cümle ile Türk şiirinde eski düzeni ve kalıpları yıkmaya amaçlamış ve şiiri halka yani sokağa taşımaya çalışmıştır. Orhan Veli eski şiir anlayışıyla yazdığı dönemde şiirin içeriği, dili klasik ve geleneğe bağlıdır. Yazdığı konuların bir çoğu ölüm, ayrılık, zaman olduğu görülmektedir.
Yeni şiir anlayışında ise eskiyle alakası yoktur. Daha çok toplumsal odaklı yazmış, süslü ve hayali yazıdan uzaklaşmış daha çok sadeliğe ve basitliği benimsediğini anlıyoruz. Hatta uzun uğraşları sonucu halk şiirine yaklaşmış fakat çalışması ölümü sebebiyle yarım kalmıştır. Yazdığı şiirler hakkında pek çok tartışmalara maruz kalsada edebiyatımızın hala öncüleri arasında kalmayı başarmıştır.