Cemal Süreya
Hayat kısa kuşlar uçuşuyor... şairi
Türk edebiyatında önemli şair, çevirmen ve yazarlarımızdan en önemlilerinden birisidir Cemal Süreya. Unutulmaz eserlerini kuvvetli Türkçemizi kullanarak edebiyatımıza katmıştır.
Kendine özgü bir tarzı vardır. Onun Edebi dünyasına ve hayatından bilgileri sizlere sunmak isterim.
Cemal Süreya, 1931 yılında Erzincan'da doğdu. Çocuk yaşlarında geniş ailesi ile birlikte yaşamıştır.
Güngör Demiray’a yazdığı bir mektupta kendisi şöyle söyler:
“1931 yılında Erzincan’da doğdum. Bir doğum günüm yoktur benim.” Şeklinde söylemiştir.
Daha sonraki yıllarda üniversite kazandıktan sonra, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Öğrencilik yıllarında şiirle ilgilenmeye başlayan Süreya, "İnsanlar" adlı dergide şiirlerini yayımlamıştır. Daha sonra "Yazko Edebiyat" dergisinde editörlük yaptı ve edebiyat dünyasında kendine burada bir yer edinmeye başladı.
İlk şiir kitabını 1959 yılında “Sevda Sözleri” adıyla yayımlamıştır.
Bu kitap, onun edebiyat dünyasında tanınmasını sağlamış ve dikkatleri üzerine çektirmiştir. Şiirlerinde aşk, ayrılık, erotizm, özlem ve insan ilişkileri gibi temaları işlemiştir. Dilinin sadeliği, anlatımındaki derinlik ve duygusal içeriğiyle okuyucularını etkilemeyi ve kendilerine dair bir şeyler bularak başarmıştır.
Cemal Süreya kendi şiirini “Erotik bir şiirdir benimki. Sanırım en belirgin özelliği de budur. Dipte tarih içinde uygarlık ve varolma sorunu tartışılır. Mitler , günlük hayatın küçük olaylarına dağılarak somutlaşır.” Şeklinde ifade eder. En iyi şekilde kendi şiirini özetlemiştir Süreya.
Şiirin yanı sıra edebiyat eleştirileri de yazmıştır. Eleştiri yazılarını “Şapkam Dolu Çiçekle” adlı eserinde 1976 yılında toplamıştır.
Onun Edebiyat sevgisi ilkokul yıllarında başlamıştır aslında. Sınıf arkadaşı ile bir dergi çıkartmışlardır. Sınıftaki kızlara o dergiye satmışlardır.
Cemal Süreya bir Dostoyevski hayranıdır.
Hayatında ve yaşantısında şiirine etki eden kaynaklar vardır. Bunlardan birisi onun ismidir. Cemal Süreya’nın gerçek adı Cemalettin Ceber’dir. Sonra adını Cemal Süreya olmuştur. Aslında ilk “ Süreyya” olarak bilinen ismi, girdiği bir iddia yüzünden isminden “y” harfini atar. Süreya üniversitede Sezai Karakoç ile aynı sınıftadır. Ve sınıflarında Muazzez isimli bir kızı kimin elde edeceği konusunda iddiaya girmişlerdir. İddiayı Cemal Süreyya kazanırsa Sezai Karakoç’un soyadı Karkoç olacaktır; Sezai Karakoç kazanırsa Cemal Süreyya’nın soyadı Süreya olacaktır. Tahmin edebileceğiniz gibi iddiayı Sezai Karakoç kazanmıştır ve Cemal Süreyya’nın soyadı bu iddia sonucunda ömrünün sonuna kadar Süreya olarak kalmıştır.
Özel hayatında baya çapkın olan şairimiz bunu hak etmiş diyebiliriz miyiz çünkü şairimiz evliyken de bekarken de bir çok kadınla ilişki yaşamıştır.
Özel hayatından ziyade edebiyat hayatında başarılı bir şairdir. Bunu inkar etmemiz mümkün değildir.
İkinci yeni akımın temsilcilerinden birisidir.
Şöyle ki; İkinci Yeni Şiir Akımında şiirin dilini anlamak zordur ve bu dili anlayabilmek için kültürlü ve donanımlı olmak gerekmektedir. Bu yüzden de bu akıma mensup şairler tarafından yazılan şiirler çok geniş bir okuyucu kitlesine sahip değildir. Bu da onu başarılı ve seçkin bir insan yapmaktadır. Şiirde olay ve konu yer almamaktadır. Şiir için şiir anlayışını benimsenmiştir ve anlam bütünlüğünün şiir için gerekli olmadığı düşüncesini savunmuştur. Boşluk duygusu ve yalnızlık duygusu onun şiirinde öne çıkan temalar arasında yer alır.
Cemal Süreya günümüze birçok değerli eseri kazandırmakla birlikte Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri olmayı başarmıştır. Günümüzde birçok kişi Süreya’yı “Biliyorum Sana Giden Yollar Kapalı” adlı şiiriyle ve “Hayat kısa kuşlar uçuyor” sözüyle tanımıştır.
Küçük yaştan itibaren zorluklar yaşaması onun kağıda içini dökmesine olanak sağlamıştır ve bu sayede yazılar yazmaya başlamıştır. Edebiyatımızın önemli isimlerinden biri haline gelmiştir.