Yapboz Parçalarının Atası

Haritacı John Spilsbury'nin yaratıcı emeğinden çıkmış, ahşap harita yapboz, yaralı eğlencede sadece bir başlangıçtı.

Londralı, haritacı John Spilsbury tarafından 1760'ta icat edildi. Spilsbury, aynı zamanda gravürcüydü ve ahşap oymacılıkla da ilgileniyordu. Dünya haritasını ahşap üzerine yapıştırdıktan sonra mobilyacılıkta kakma işinde kullanılan testereyle ayırdı. Ahşabın ayrılmış yeni parçaları ilk yapbozu oluşturdu. John Spilsbury, bu harita yapbozlardan birkaç tane daha üretti ve bunları yerel okullara, coğrafya derslerinde kullanmaları için dağıttı.

Ahşap yapboz

Haliyle bu zor işlem, yapbozların yaygınlığının önündeki engel oldu. 1880'e geldiğimizde icat edilen pedallı testereyle bu süreç eskisine oranla kolaylaştı, 1990'larda kontroplakların piyasaya sürülmesiyle yapboz artık daha ulaşılabilir olmaya başladı.

Yapbozun estetik ya da öğreti yönünü oluşturan resimler plakanın ön yüzüne yapıştırılıyor, arka yüzüne kalem yardımıyla yapboz parçalarının sınırları çiziliyordu.


2. Dünya Savaşından sonra yaşanan bir diğer buhranda ahşap yapboz üretimi sonlanır, firmalar daha az maliyete sahip olan karton yapboz üretmeye yönelir ve gelişerek günümüz şekil ve çeşitlerine ulaşır.